Yıldırımlar önceden tahmin edilebilir mi

Yıldırımlar önceden tahmin edilebilir mi

YILDIRIMLAR 10 DK ÖNCEDEN TAHMİN EDİLEBİLİR Mİ?

Tokyo Üniversitesi’nden mezun olan öğrenci Yuuki Wada ve Japonya’dan meslektaşları yıldırım düşmesi ile fırtına bulutlarından yayılan iki çeşit gama ışını arasında bir ilişki olduğunu tespit etti. Bazı durumlarda şimşek bulutlarından yayılan zayıf gama ışını parıltılarının hemen arkasından gelen güçlü gama ışınları olan yıldırımlara öncülük ettiğini öne sürdüler.

Orta Japonya’nın Kanazawa şehrinin Ishikawa bölgesinde bir araştırma projesi yürütüldü. Bu projede Wada ve ekibi binalar üzerine radyasyon tespiti için kullanılan sensörler yerleştirdi. Sensör yerleştirme işlemini ise yerel okullar ve yerel işletmeler ile yardımlaşarak gerçekleştirdiler. Bu sensörelre yerleştirilen bu bölgelerin radyasyon yoğunluğunu ölçmek için değil havadaki gama ışınlarını algılamak için kullanıldı. Yerleştirilen bu sensörlerle adeta bir ağ örüldü.

Wada, “İnsanlar daima yıldırımları gördü ve gök gürültüsünün sesini duydu. Bunlar, bizim doğanın gücünü deneyimlememizin yolları idi. Manyetizmanın keşfi ile bilim insanları yıldırımları radyo dalgaları ile gözlemlemeyi başardılar. Şimdi ise gama ışınları ile gözlemleyebiliyoruz. Bu fenomenleri izlemek için dört göze sahip olmak gibi.“ Dedi.

Yıldırım Oluşmasına Öncülük Eden Bir Çeşit Gama Işıması Tespit Edildi



Şimşek bulutları iki çeşit gama ışıması oluşturur. Birincisi zayıf olan gama dalgalarıdır. Bu genelde bir dakika gibi bir süre devam eder. Diğeri ise kendisini şimşek çakması olarak gösteren, daha yoğun gama ışımasıdır(TGF). İlk zayıf gama ışınının bu şimşek çakmasına, yıldırım oluşmasına öncülük ettiği düşünülüyor. Her iki ışıma da bulutların değişik yük katmanları arasında kalmasından oluşuyor.

Wada: “Kanazawa’da bir kış fırtınası sırasında monitörlerimiz eş zamanlı olarak TGF ve yıldırım çarpması tespit etti. Bu  çok yaygın bir durumdu. Ama ilginç bir şekilde aynı bölgede aynı zamanda bir gama ışını parıldamaları gördük. Ayrıca yıldırım çarptığında gama ışını aniden ortadan kayboldu. Sonuç olarak olayların yakından bağlantılı olduğunu söyleyebiliriz ve bu ilk defa gözlemleniyor.“

Yıldırım düşmesi durumunun altında yatan mekanizma gerçekten de hep ilgi çekmiştir. Bu yeni bulgular doğanın güç gösterisi olan yıldırım düşmeleri hakkında bilmediğimiz şeyleri öğrenmemize yardımcı olacak gibi.

Wada: “Bulgularımız yıldırım araştırmaları için bir dönüm noktasıdır. Yakında sensörlerimizin sayısını iki katına, 23’ten 40 veya 50’ye çıkaracağız. Bunu şimdiden söylememiz güç ama yeterli sensör verisi ile yıldırım çarpmalarını yaklaşık 10 dk içerisinde ve 2 kilometre içerisinde tahmin edebiliriz. Devam eden bu araştırmanın bir parçası olmaktan heyecan duyuyorum.“ Dedi.

YÜKSEK TEKNOLOJİ HABERLERİ

KAYNAK

AKADEMİK

Bir Cevap Yazın