yapay beyin organoidi

yapay beyin organoidi

YAPAY BEYİN İLE BEYİN FONKSİYONLARI İNCELENECEK

Bilim insanlarının ve hatta tüm insanlığın tarih boyunca en çok merak ettiği şeylerden birisi de beyindir. Ne oluyor bu beyinde, düşünme işleminasıl gerçekleşiyor, hayal kurma süreci nasıl gerçekleşiyor? Tüm bu sorular hala tam olarak cevap bulmuş değil. Diğer taraftan bu sorular sırf bir merakı gidermeye yönelik düşünülebilir. Peki psikolojik rahatsızlıklar nasıl oluşuyor? Beyin hakkında merak edilen başlıca konulardan birisi de bu.




Bilim insanları şimdiye kadar beyin tomografileri, ekg analizleri gibi yöntemlerle cevap bulmaya çalışıyordu bu sorulara. Fakat insan beyni üzerinde deneyler yapma imkanı etik kurallar ve yasalar gereği mümkün değildir. Gözlem sonuçları ise bize çok net sonuçlar vermemekte idi. Bir yandan da hayvan beyinleri üzerinde deneyler yapılıyor. Bu deneylerden elde edilen sonuçlar da inasan beynindekilere benzer olmuyor. Çünkü hayvan nöronlarına gelen uyartılar ile insan nöronlarına gelen uyartılar birbirine benzemiyor.

Bu ve bir çok başka güçlükten dolayı yeni bir yöntem arayışı başladı. İnsan beynine çok benzeyen, üzerinde deneyler yapabileceğimiz bir yapay beyin, daha doğrusu beyin hücreleri gibi tepkiler veren bir araca ihtiyaç vardı. Japonyalı bilim insanları bu amaçla bir yapay beyin geliştirdiler. Buna beyin organoidleri diyeceğiz. Organoid organa benzeyen yapılara verilen genel bir isimdir.

yapay beyin organoidi ile beynimizin gizemi çözülebilir
yapay beyin organoidi ile beynimizin gizemi çözülebilir

Çalışmada bulunan Kyoto Üniveristesi Profesörlerinden Jun Takahashi “Beyindeki aktiviteleri taklit edebildikleri için bu beyin organoidleri karmaşık beyinsel ve nörolojik bozuklukları incelemek için kullanılabilir.“ Dedi. Bunun yanında incelemeler büyük zorluklar barındırmakta. Çünkü geliştirilen yeni beyin organoidleri kann damarları ve çevrelerini saran dokular gibi destekleyici yapılara sahip değil.

Makalenin ortak yazarlarından olan Hideya Sakaguchi ise belirlenen bir alanda ağ faliyetlerini kapsamlı ve dinamik olarak değerlendirebilmek için binin üzerinde hücrenin davranışlarını görebileceğimiz bir araç geliştirdiklerini ekledi.

Peki Bu Beyin Organoidi Nasıl Üretildi?

Profesör Takahashi, Sakaguchi ve ekibi bu beyin organoidlerini üretmek için herhangi bir vücut dokusuna farklılaşabilen pluripotent kök hücrelerinden yararlandı. Bu hücreleri, beyin hücresi olarak gelişebilmeleri için gerekli ortama benzeyen bir deney tabağına yerleştirdiler. Bu süreçten sonra hücreleri incelemeye aldılar. İlerleyen süreçlerde bu hücrelerin kendi aralarındaki bağlantılarını gözlemlediler. Bu bağlantılar beyin hakkındaki bir çok sorumuzun cevabı olabilir. Hatta bilincin ve zekanın nasıl oluşup oluşmadığına da kapı aralar nitelikte. Bunu görsel olarak da raporlarına eklediler. Yayınlanan makalede bir çok video mevcut. Makalenin linkini de aşağıda verdik.

Sakaguchi, “Çalışmamızın insanın hücre kaynaklı sinirsel faliyetleri hakkında geniş bir inceleme olanağı sunduğuna inanıyoruz.“ dedi. Bu yöntemle araştırmacıların bilinç, zeka ve psikiyatrik rahatsızlıkların temelde nasıl meydana geldiği hakkında bilgiler edinebileceği düşünülüyor.

Peki Yapay Beyin Organoidleri Üzerinde Deneyler Yapmak Etik Mi?

Beyin organoidleri üzerinde deneyler yapmak üzerine etik kaygılar da mevcuttur. Bu yapay beyin orgaoidlerinin bilinçlenme ihtimali doğrultusunda, normal bir insan beyni gibi değerlendirilmesi gerkiyor. Bu olasılık gerçekleşirse üretilen yapay beyin organoidi üzerinde deney yapmak da ciddi tepkiler alacak gibi. Ama araştırma ekibi bu organoidlerin bilinçlenmesinin mümkün olmayacağını söylüyorlar. Çünkü bu nöronları uyaracak çevresel etmenler yok. Bilinçlenmenin olabilmesi için ise bu çevresel uyartılar gerekli. Ama bu organoidler bir şekilde bir canlıya nakledilirse işlerin değişebileceği de düşünülüyor. O zaman nakledilen canlının uyartı sistemi nakledilen yapay beyin için çalışacak ve bu yolla organoid bilinçlenme imkanı bulabilecek.

Takahashi, bu çalışmanın üç önemli alanda ilerlemeleri hızlandırabileceğini vurguladı. Bu alanlar ilaç çalışmaları, yani beyin ve nörolojik olarak geniş bir yelpazede ilaç endüstrisi, nöropsikiyatrik bozuklukların mekanizmasının modellenmesi ve rejeneratif tıp.

TIP İLE İLGİLİ DİĞER HABERLER

KAYNAK

AKADEMİK VE VİDEO/RESİM KAYNAĞI




Bir Cevap Yazın