hücre araştırmaları

hücreler üzerine yapılan araştırmalar

HER HÜCRE ÖZELDİR!

Aynı Tür Hücrelerin “KİŞİSEL” Özellikleri Araştırılıyor.

Tıpkı biz insanların her birimizin farklı kişiliklere sahip olduğumuz gibi, aynı türün hücreleri de birbirinden farklı “kişiliklere” sahiptir. Bu nedenle örneğin virüs benzeri bir zararlıya maruz kaldıklarında aynı tür hücreler farklı miktarlarda molekül salgılarlar ve birbirleri ile değişen oranlarda iletişim kurarlar. Araştırmacılar ise hücrelerin birbiri arasında iletişim kurmak için kullandıkları yöntemi keşfetmek amacıyla bir çalışma başlattılar.



Avusturalya RMIT (Royal Melbourne Teknoloji Enstitüsü) araştırmacıları ve Lozan Üniversitesi ile işbirliği içinde çalışan EPFL (İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü) araştırmacıları, içinde küçük bir odacığa sahip “optofluidic”(optofluidic: ışıkla etkilenen akışkan) bir cihaz geliştirdiler. Böylece bilim insanları hücrenin ortamını bozmadan gözlemleyebilecekleri bir ortam oluşturdular. Bu cihazla hücrenin salgıladığı kimyasalların miktarını ve tipini sürekli olarak incelediler. Cihazın 12 saat boyunca çalıştığını ama daha uzun süre de çalışabilceceğini belirttiler. Bu yöntemin araştırmacılara farklı ve yenilikçi bir araç sunduğunu eklediler. Araştırma “Small” dergisinde yayınlandı.

Tüm hücreler kendi karmaşık düzenlerinde çalışırlar. Örnek verecek olursak kanser hücreleri sağlıklı dokuya yayılmak ve istila etmek için çeşitli proteinler ve hormonlar salgılarlar, bağışıklık hücreleri zararlılarla savaşmak için bağışıklık sistemini ele harekete geçiren “sitokinler” diyeadlandırılan kimyasal aracıları salgılayarak enfeksiyona veya beklenmeyen başka zararlılara tepki gösterir. Peki her hücrenin bu farklı davranışlarının altında yatan temel sebep ne olabilir?

Hücre gruplarının nasıl davrandığına dair bir çok çalışma yapılmış olmasına karşın tek tek hücrelerin davranışları hakkında çok az bilgiye sahibiz. Bu çalışmada ise, EPFL araştırmacıları tarafından geliştirilen ve geleneksel mikroskoplarla uyumlu olarak çalışan minyatür cihaz, hücre işleyiş süreçleri ve iletişimi hakkında bilgi edinmenin bir yolunu sunuyor. Ayrıca kanser gibi hücre temelli hastalıklarla nasıl daha etkili mücadele edilebileceğini belirlememizi sağlayabilir. Nitekim araştırma yürütücülerinden ve Türk bilim kadını Hatice Altuğ; “Örneğin, belirli bir hastalıkla mücadele için en etkili bağışıklık hücrelerini seçebiliriz.” dedi.

Hüclerin inceleneceği cihaz nasıl çalışıyor?

Araştırmacılar tarafından geliştirilmiş bu hassas sensör milyarlarca delikli ince bir altın film ile kaplı bir düzlemdir. Kabuğu gözenekli olarak yapılmış küçük bir odacık bu yüzeye yerleştirilmitir. Bu bölme küçük mikroakışkanlardan sürekli olarak besin ve su akışı gerçekleşmesini sağlıyor. Sıcaklık ve nem hassas bir şekilde kontrol edilebilir. Cihazda ayrıca bilim adamlarının hücreyi odacığa sokabilmeleri için valfler bulunur. Ayrıca hücre tarafından salgılanan molekülleri algılamak için gerekli algılayıcılar mevcuttur.

Çalışmanın eşkurucu yazarı Xiaokang Li, “Bizim yaklaşımımız kanser hücrelerindeki en agrasif hücreyi belirlemek için kullanılabilir. Çok fazla uygulama potansiyeli var.” Diye konuştu.

Mühendis Gündemi Yorumu:

Tıp alanı bilimin gerçekten de tabiri caiz ise şov yaptığı bir alan. Bilimin gelişmesine tıp alanının çok fazla katkısı olmuş tarih boyunca. Çünkü tıp doğrudan doğruya hayat kalitemizle ilgili. Tıp alanı, son insan ölmeden ölmeyecek bir alan gibi duruyor.

Bahsi geçen çalışmaya değinecek olursak; hücrelerin tek tek incelenmesi, hangi hücrenin daha aktif hangi hücrenin daha pasif olduğunu anlamamıza yardım edebilir. Belki de uygulanan ilaçlara hangi hücrelerin tepki vermediğini öğrenerek ilaç tedavilerinde olumlu yönde değişiklikler yapılacak. Bunların yanında, bu teknik sadece insan hücrelerinde değil hayvan ve bitki hücrelerinde de kullanılabilir gibi duruyor. Bitki ve hayvan ıslahı çalışmalarında da kendisine uygulama alanları bulabilir.

Haber Kaynağı: https://www.sciencedaily.com/releases/2018/05/180528084233.htm

Hatice Altuğ Kimdir: http://t24.com.tr/haber/boston-universitesinde-bir-turk-kizi-yardimci-docent-doktor-hatice-altug,169844

Yayın Referansı: Xiaokang Li, Maria Soler, Crispin Szydzik, Khashayar Khoshmanesh, Julien Schmidt, George Coukos, Arnan Mitchell, Hatice Altug. Label-Free Optofluidic Nanobiosensor Enables Real-Time Analysis of Single-Cell Cytokine SecretionSmall, 2018; 1800698 DOI: 10.1002/smll.201800698

1 thought on “HER HÜCRE ÖZELDİR!

Bir Cevap Yazın